Türkiye, savunma sanayii ve havacılık alanında yerlileşme hedeflerini kararlılıkla sürdürürken, Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) ve iştiraki TUSAŞ Motor Sanayii AŞ (TEI), motor üretiminde attığı stratejik adımlarla küresel rakiplerine meydan okuyor. Yabancı bağımlılığı ortadan kaldırmayı hedefleyen bu hamleler, Türkiye’yi motor teknolojilerinde tasarım, geliştirme ve üretim yeteneğine sahip sayılı ülkeler arasına taşıyor.
TUSAŞ Genel Müdürü Temel Kotil’in vurguladığı üzere, TEI’nin motor geliştirme kabiliyeti, aralarında General Electric, Pratt & Whitney ve Rolls-Royce gibi dünya devlerinin bulunduğu küresel oyuncular karşısında Türkiye’ye önemli bir rekabet avantajı sağlıyor. TEI, sadece üretim yapmakla kalmayıp, motorları sıfırdan tasarlama, geliştirme, test etme, üretme ve hatta bakımını yapma yetkinliğine sahip nadir şirketlerden biri olarak öne çıkıyor.
Yerli Motor Projeleri ve Uygulama Alanları
TEI’nin geliştirdiği yerli motorlar, Türkiye’nin farklı hava platformları için kritik öneme sahip:
- TS1400 Turboshaft Motoru: Özellikle Türkiye’nin ilk yerli ve milli genel maksat helikopteri olan Gökbey’e güç veriyor. Bu motor, helikopterin yüksek performans ve görev yeteneklerini sağlamada kilit rol oynuyor.
- TF6000 Turbofan Motoru: Türkiye’nin insansız hava aracı (İHA) projelerinde kullanılmak üzere tasarlanmış stratejik bir motordur. Özellikle ANKA-3 ve Kızılelma gibi gelişmiş insansız savaş uçaklarına güç vererek bu platformların operasyonel kabiliyetlerini artırıyor.
- TF10000 Turbofan Motoru: TF6000’in daha güçlü bir versiyonu olarak geliştirilmektedir. Bu motorun, gelecekteki daha büyük ve yüksek performanslı hava platformlarında kullanılması hedeflenmektedir. Bu motor ailesi, Türkiye’nin hava gücünün yerli ve milli kaynaklarla tahkim edilmesinde önemli bir dönüm noktasıdır.
Neden Bu Adımlar Stratejik Öneme Sahip?
Türkiye’nin yerli motor üretimine yönelik bu yatırımları, birçok açıdan stratejik bir öneme sahiptir:
- Dışa Bağımlılığın Azaltılması: Özellikle kritik savunma sanayii ürünlerinde yabancı teknolojiye olan bağımlılığı ortadan kaldırmak, ulusal güvenlik açısından hayati bir gerekliliktir.
- Teknoloji Transferi ve Birikimi: Kendi motorlarını tasarlayıp üretme yeteneği, Türkiye’ye ileri havacılık teknolojileri alanında derin bir bilgi birikimi kazandırıyor. Bu bilgi birikimi, gelecekteki projeler için güçlü bir temel oluşturuyor.
- Ekonomik Katma Değer: Yerli üretim, ülke ekonomisine önemli bir katma değer sağlıyor, istihdam yaratıyor ve Ar-Ge faaliyetlerini teşvik ediyor.
- Küresel Rekabette Avantaj: Sadece bir müşteri olmaktan çıkıp, motor teknolojileri üreten bir aktör haline gelmek, Türkiye’nin savunma ve havacılık sanayiini küresel pazarda daha rekabetçi bir konuma getiriyor.
Gelecek Vizyonu ve Milli Güç
TUSAŞ ve TEI’nin yerli motor hamlesi, Türkiye’nin savunma ve havacılık sektöründeki vizyonunu gözler önüne seriyor. Tam bağımsızlık hedefine ulaşma yolunda atılan bu adımlar, Türkiye’yi sadece yerel ihtiyaçlarını karşılayan değil, aynı zamanda küresel arenada motor teknolojileri tedarikçisi olma potansiyeli taşıyan bir güç haline getiriyor. Bu stratejik yatırım, Türkiye’nin havadaki gücünü kendi milli kaynaklarıyla güvence altına almasının en somut örneklerinden biridir.
